№ 004 · Медиа және ЖИ сауаттылығы · Ақпаратты сыни бағалау
Чат-бот жауабын тексеріп көрейік
Оқушылар ЖИ чат-ботының сенімді естілетін жауабынан тексеруді қажет ететін белгілерді тауып, оны тексеру жолдарын ұсынады.
Оқушыға арналған материал
«Үй тапсырмасы оқу нәтижесін жақсарта ма?»
Чат-бот: «Иә, бұл дәлелденген. 2021 жылғы Гарвард зерттеуі көрсеткендей, күніне 3 сағат үй тапсырмасын орындайтын оқушылардың нәтижесі 40%-ға жоғары. Сондықтан үй тапсырмасы неғұрлым көп болса, соғұрлым жақсы».
Ақпаратты қалай тексеруге болады
- Дереккөзді табыңыз: автор, жыл, жарияланған жері.
- Мәліметті кемінде бір тәуелсіз дереккөзбен салыстырыңыз.
- «Дәлелденген», «барлығы біледі» деген сөздерге назар аударыңыз.
- Қорытынды деректерден асып кетпей ме, соны тексеріңіз.
Сұрақтар
Мұғалімге арналған талдау
Қандай дағдыны дамытады: ЖИ жауабына сыни қарау: дереккөзді талап ету, тұжырымды тексеру, қорытынды деректерге сәйкес пе — соны бағалау. Бұл PISA 2029 инновациялық бағыты — медиа және ЖИ сауаттылығымен байланысты.
Толық жауап: 1) Сілтемесіз нақты зерттеу аталған; «дәлелденген» деген сенімді тұжырым; «неғұрлым көп, соғұрлым жақсы» деген қорытынды деректен асып кетеді; дөңгелек сандар (3 сағат, 40%). 2) Аталған зерттеуді іздеп, автор мен жарияланымды табу; басқа дереккөздермен салыстыру. 3) Мысалы: «Осы тақырыптағы зерттеулерге сілтеме бер, қай жерде дәлел әлсіз екенін айт».
Жиі кездесетін қате: «ЖИ қате айтуы мүмкін» деп жалпы айтып, нақты белгілерді көрсетпеу.
Өз пәніңізде қолдану
Тарих
ЖИ берген тарихи «дәйексөзді» түпнұсқа дереккөзбен тексеру.
Биология
Денсаулық туралы ЖИ кеңесін ресми медициналық дереккөзбен салыстыру.
Тіл пәндері
ЖИ жазған мәтіндегі нақты тұжырымдарды тауып, белгілеу.
Мен бұл тапсырманы өткіздім
Қай сыныпта, қай пәнде өткіздіңіз, оқушылар қандай жауап берді? Тәжірибеңіз келесі тапсырмаларды жақсартады. Оқушылардың аты-жөнін және жеке деректерін жазбаңыз.