№ 003 · Жаратылыстану-ғылыми сауаттылық · Ғылыми зерттеуді жоспарлау және бағалау
Өсімдік және жарық: тәжірибе дұрыс па?
Оқушылар екі оқушының тәжірибесін талдап, неге одан қорытынды жасауға болмайтынын түсіндіреді және дұрыс тәжірибе ұсынады.
Оқушыға арналған материал
Дана мен Арман жарықтың өсімдікке әсерін тексерді
Олар бірдей екі бұршақ өскінін алды.
- А өсімдігі терезе алдында тұрды, оны күн сайын суарды.
- Б өсімдігі қараңғы шкафта тұрды, оны аптасына бір рет суарды.
Екі аптадан кейін А өсімдігінің биіктігі 14 см, Б өсімдігінікі 6 см болды. Олар: «Жарық өсімдіктің өсуін жылдамдатады», — деген қорытынды жасады.
Деректер шартты.
Сұрақтар
Мұғалімге арналған талдау
Қандай дағдыны дамытады: ғылыми зерттеуді бағалау және жоспарлау: айнымалыларды бақылау, әділ салыстыру, нәтиженің сенімділігі.
Толық жауап: 1) Екі нәрсе бірден өзгерді: жарық та, суару да. Сондықтан айырмашылыққа не себеп болғанын білу мүмкін емес. 2) Тек жарық өзгеруі керек; суару, топырақ, ыдыс, температура және бұршақ сорты бірдей болуы керек. 3) Бір өсімдіктің нәтижесі кездейсоқ болуы мүмкін; бірнеше өсімдіктің орташасы сенімдірек.
Жиі кездесетін қате: «өсімдіктер аз» дегенді айтып, басты кемшілікті — суарудың әр түрлі болғанын — байқамау.
Өз пәніңізде қолдану
Химия
Реакция жылдамдығына температураның әсерін тексеретін тәжірибені жоспарлау.
Дене шынықтыру
Жаттығудың әсерін салыстыруда нені бірдей ұстау керегін талқылау.
Қоғамтану
Жаңалықтағы «зерттеу көрсетті» деген тұжырымның әдісін сұрау.
Мен бұл тапсырманы өткіздім
Қай сыныпта, қай пәнде өткіздіңіз, оқушылар қандай жауап берді? Тәжірибеңіз келесі тапсырмаларды жақсартады. Оқушылардың аты-жөнін және жеке деректерін жазбаңыз.