Математикалық сауаттылық
PISA математиканы өмірдегі мәселені шешу құралы ретінде қарайды: жағдайды математика тіліне аудару, шешу және нәтиженің мәнін түсіну.
Анықтама
Математикалық сауаттылық — математикалық пайымдау және нақты өмірдегі мәселелерді шешу үшін математиканы тұжырымдау, қолдану және түсіндіру қабілеті. Ол құбылыстарды сипаттауға, түсіндіруге және болжауға, сондай-ақ негізделген шешім қабылдауға көмектеседі. 2022 жылғы тұжырымдамада математикалық пайымдау орталық орынға қойылды.
Пайымдау және үш үдеріс
Тұжырымдау
Өмірлік жағдайды математикалық есепке айналдыру: не белгілі, не табу керек, қандай модель сәйкес.
Қолдану
Есептеу, түрлендіру, математикалық әдістерді пайдаланып нәтиже алу.
Түсіндіру және бағалау
Математикалық нәтижені жағдайға қайта көшіріп, оның мәні бар ма, соны тексеру.
Мазмұн салалары
- Өзгеріс және тәуелділік: функциялар, өсу, тәуелділікті сипаттау.
- Кеңістік және пішін: геометрия, өлшем, бейнелеу.
- Сан және шама: сандар, өлшемдер, бағалау, пайыздар.
- Белгісіздік және деректер: ықтималдық, статистика, деректерді түсіндіру.
Контекстер
Тапсырмалар төрт контексте беріледі: жеке (отбасы, сатып алу, денсаулық), кәсіби (жұмыстағы есептеулер), қоғамдық (көлік, сайлау, саясат) және ғылыми (табиғат, технология).
Деңгейлер
Математика шкаласы 1c-ден 6-ға дейінгі деңгейлерге бөлінеді. 2-деңгейдегі оқушы қарапайым жағдайды нұсқаусыз математикалық түрде тани алады. 5–6-деңгейдегі оқушы күрделі жағдайға модель құрады, әр түрлі тәсілдерді салыстырады және өз пайымын негіздейді.
Сабақта
- Дайын формуласы бар есептің орнына жағдай беріп, оқушылардан есепті өздері құрастыруды сұраңыз.
- Жауапты алғаннан кейін «бұл мағыналы ма?» деп міндетті түрде сұраңыз.
- Бір жағдайды екі түрлі тәсілмен шешіп, салыстырыңыз.
Мысал тапсырма: «Жол картасы тиімді ме?».
Дереккөздер
Мәтін — PISA 2022 математика тұжырымдамасының авторлық баяндауы.